André Oosthuizen

Preke ook op die Geloofsentrum se YouTube kanaal beskikbaar.

As ek op my ouderdom tot op die hoogste plek in Atene kon klim en as my stem so hard was dat almal my kon hoor, sou ek daarheen gegaan en uitgeroep het: “Wat is met julle verkeerd, burgers van Atene, dat julle geen steen onaangeroer laat om rykdom te versamel nie, maar julle gee so min aandag aan julle grootste skat, julle kinders – hulle aan wie julle eendag dit alles sal moet nalaat?” Sokrates (477-399 vC)
Vriende, daar is geen twyfel nie dat dit wat rondom die huis en in die gesin gebeur uiteindelik die waardes van ‘n samelewing bepaal. Ek sou vanmôre vir julle statistieke kon wys hoe die algemene gesin in ons land vandag lyk. Gaan vra maar jou kind of kleinkind hoeveel maatjies is daar in die klas wat by mamma bly en pappa elke tweede naweek sien. Luister maar wat klein hartjies deesdae alles moet dra en hanteer en jy sal agterkom dat baie gesinne vandag in die moeilikheid is.
Nadat Paulus in Ef. 4,5 vertel het hoe lyk die lewe van mense wat in die lig lewe, fokus hy op ons nouste en intiemste verhoudinge – die gesin – jou grootste skat. En daar is 3 verhoudinge in die gesin wat Paulus aanspreek:
1- huwelik (5:21-33)
2- kinders (6:1-4)
3- jou tuinwerker en bediende (6:5-9). Ek kan nie vandag hierby stilstaan nie, maar ons huiswerkers is so deel van ons gesinne dat ons dikwels nie sonder hulle kan klaarkom nie. Hulle is onomwonde deel van ons opvoedingspan. En daar is ‘n bepaalde manier hoe ons teenoor hulle moet optree.
Skriflesing: Efesiërs 5:21-6:9
Ek hoef nie vanmore te praat oor hoe belangrik dit is vir julle as gesin om saam kerk toe te kom en saam huisgodsdiens te hou nie. Dit is die geloofswaardes en geloofsgewoontes in waarvan Paulus in 6:4 praat. As jy dit by hierdie tyd nog nie doen nie, is jy eenvoudig ongehoorsaam. Jy weet wat is die waarheid.
Daar is egter een waarde wat volgens Paulus ‘n kernwaarde is binne gesonde en gelukkige gesinne, en dit is die waarde van respek. In al drie hierdie verhoudinge word die waarde van respek vir God en respek vir mekaar beklemtoon. En Paulus kry natuurlik hierdie waarde van respek in die wet, die 5de gebod, naamlik eer jou vader en jou moeder.
En natuurlik is hierdie wet van eerbied en respek in die Ou Testament binne die konteks van die huwelik en gesin op ‘n ander manier toegepas as vandag. Want dit was ‘n tyd waar mans alles was en vroue en kinders en slawe eintlik op gelyke voet. Maar eerbied en respek was die waarde wat konsekwent reg deur die OT in huwelike en gesinne toegepas is.
En in Ef.5,6 en Kol. 3 vat Paulus hierdie beginsel van eerbied en respek en pas dit dan toe op ‘n gesin binne ‘n Nuwe Testamentiese konteks. En die Heilige Gees wil vanmore vir jou lei om na te dink oor die waarde van respek binne ‘n gesonde huwelik en gesin.
1. Huwelik
5:21: “Wees uit eerbied vir Christus aan mekaar onderdanig.” Daar is ‘n preek op die web oor onderdanig, maar die beginsel van respek is tweeledig. As ek respek het vir God sal ek respek hê vir die maatjie wat Hy vir my gegee het. Anders gese, ons respekteer mekaar omdat ons God respekteer wat ons vir mekaar gegee het. Daarom is ons liefde vir mekaar, ons geduld met mekaar, ons vergifnis van mekaar alles net die resultaat van ons verhouding met God.
As Paulus dus sê in vers 33: “Elkeen moet sy vrou lief hê soos hy homself liefhet, en ‘n vrou moet aan haar man eerbied betoon.” dan beteken dit mos wedersydse liefde en wedersydse eerbied en respek. Nou die woord wat hier met eerbied vertaal word beteken letterlik:
Implying consequent careful behaviour.
Respek binne ‘n huweliksverhouding beteken om konsekwent en nadenkend met mekaar om te gaan! Nou vriende, disrespek word natuurlik die duidelikste wanneer ons onnadenkend teenoor mekaar optree. Wanneer ons impulsief goed vir mekaar sê en dinge doen waaroor ons later spyt is omdat ons nie daaroor gedink het nie! Deure afskop, uit woede skree en vloek, ou koeie uithaal. Om mekaar te respekteer beteken nie ons stem altyd oor alles saam nie. Dit beteken ook nie ons sit nooit vas nie. Respek vir mekaar is die manier hoe ons praat, die manier hoe ons optree, die manier hoe ons probleme hanteer, die manier hoe vir mekaar omgee.
• Het jy nog respek vir jou vrou of jou man?
• Hanteer jy jou vrou nog met respek?
• Onthou jy dat sy een van jou grootste skatte is?
• Respek is om te dink wat jy sê, en miskien baie belangriker, hoe jy dit sê.
• Respek is om nie net aan jouself en jou eie behoeftes te dink nie, maar om jou huweliksmaat se behoeftes raak te sien en te respekteer.
En jy sien, wanneer ons mekaar met respek behandel is die gevolg dat klein oortjies en ogies sien hoe mooi pappa en mamma met mekaar praat en mekaar hanteer. As daar pappas en mammas is wat geskei is, geld die beginsel steeds dat ons mekaar met respek behandel. En die gevolg is kinders wat nie net hoor van die waarde van respek nie, maar kinders wat dit in huise ervaar en sien gebeur. Daar is ‘n reuse verskil!
2. Gesin
Daar is bitter min skole wat nie die waarde van respek onderskryf nie. Ek sien dit op borde en plakkate by die meeste skole waar ek rondloop. Maar respek is nie net iets wat ‘n onderwyser vir ‘n kind in ‘n klaskamer moet leer nie. Respek is die voorbeeld wat hy of sy by die huis sien en hoor en ervaar.
Paulus sê in 6:1,2: Kinders, wees as gelowiges aan julle ouers gehoorsaam, want dit is wat die wet van God vereis. (Ons het respek vir God daarom het ons respek vir ons ouers) “Eer jou vader en jou moeder” is ‘n baie belangrike gebod.” Gelowige kinders tree met respek teenoor ouers op.
Daar word ‘n ander woord hier vir respek of eer gebruik, wat letterlik beteken “om ‘n prys op iets te sit.” Maw iemand is vir jou so kosbaar dat jy ‘n baie hoë prys op daardie persoon se lewe sit. En as iets ‘n hoë prys het sal jy dit natuurlik oppas en waardeer. Eer jou pa en ma beteken dus hier om raak te sien hoe kosbaar jou ouers vir jou is. Om waardering te he vir jou ouers. Nou voor jy kom by jou eie kinders se gebrek aan waardering vir jou (want ek weet dit is ‘n algemene klagte):
• Waardeer jy nog jou ouers?
• Weet jou ouers hoe kosbaar hulle vir jou is? Het jy dit al vir hulle gese?
Daar is ouetehuise vol ma’s en pa’s wat afgelaai en vergeet word. Een van die grootste uitdagings met bejaarde ouers vandag, is kinders wat die ouers se geld vat en hulle dan verwese in kamertjies by ouetehuise gaan los. Die prys op hulle geld is groter as die prys op hulle lewe. Gelowige kinders het respek vir hul ouers. En respek begin nie by jou kinders wat jou moet respekteer nie. Dit begin by jou respek vir jou ouers.
Jy behoort jou ouers te respekteer (selfs al is hulle al oorlede) ten spyte daarvan dat ouers ook droog maak, foute maak, verkeerd kan optree. Omdat jy ‘n hoë prys op hulle sit, kan jy vergewe, respekteer jy hulle steeds hoekom? Omdat God dit van jou verwag en omdat jy dit eendag van jou eie kinders ook sal verwag om jou te vergewe en jou te respekteer! Dit is die waarde van respek wat jou kinders nou by jou moet leer.
Pappa en mamma maak foute. Maar pappa en mamma is groot genoeg om vir kinders jammer te se as ons jou verkeerd hanteer het. En so kry kinders respek en waardering vir ouers, ten spyte daarvan dat hulle ook droog maak.
In hierdie gesinsverhouding praat Paulus spesifiek met pa’s in vers 4. Letterlik staan daar in 6:4: Moenie julle kinders so behandel dat die resultaat opstandigheid is nie, maar maak hulle groot met tug en vermaning soos die Here wil. Die 1983 vertaling gee myns insiens nie die betekenis die beste weer met tug en vermaning nie. Letterlik staan daar
• instruction and teaching – provide instruction with the intent of forming proper habits and behavior.
Paulus sê, jy moet jou kinders so hanteer dat hulle na jou sal luister as jy hulle leer. Dat hulle jou wysheid en vermaning en lering sal respekteer. Wanneer jy die hele tyd met hulle fout soek of hulle so hanteer dat die resultaat opstandigheid is, gaan jy dit nie regkry om hulle te leer nie.
• Let op hoe jy met jou kinders praat. Reflekteer dit die feit dat jy hulle menswees, hulle uniekheid, hulle persoonlikheid respekteer?
• Let op hoe jy hulle aanmoedig. Respekteer jy die feit dat hulle klein en jonk en onvolwasse is, dat hulle foute mag maak. Beek jy af of bou jy op? Bemoedig jy of maak jy opstandig?
• Tieners, let jy op hoe jy met jou pa en ma praat? Is dit met respek soos Jesus van jou verwag? Waardeer jy hulle genoeg? Se jy dit vir hulle?

3- Werkers
Ek gaan ‘n ander preek hieroor ook moet maak. Maar jy het ‘n ondersteuningspan in jou gesin. En die waarde van respek geld ook teenoor die mense wat jou bedien. As jy jou werkers met respek behandel, gaan hulle jou met respek behandel. Ons verwag dikwels van ons werkers wat onsself nie eers voor kans sien nie.
• Respekteer die feit dat hulle mense is met basiese behoeftes en eie gesinne soos jy.
• Respekteer die feit dat hulle ook moeg en moedeloos kan raak. Dat hulle hulle eie probleme en bekommernisse het.
• Het jy al met soveel respek teenoor hulle opgetree dat jy regtig vra en belangstel hoe dit met hulle gaan?
Slot:
As ek tot op die hoogste plek in Bloemfontein kon klim en as my stem so hard was dat almal my kon hoor, sou ek uitgeroep het: “Wat is met julle verkeerd, dat julle geen steen onaangeroer laat om rykdom te versamel nie, maar julle gee so min aandag aan julle grootste skat, julle gesin.