Ons is besig met ‘n reeks oor Matteus:

(Vanaf die geslagsregister, geboorte van die Immanuel, Johannes die Doper  se prediking,  Jesus se doop, sy drievoudige bediening, lering van die “geseëndes wat as’t ware met ’n nuwe leefstyl in die wêreld begin dans” – al is dit soms net met ’n flash-mob. )

Sout en ligNou is die groot vraag waaroor die wêreld asem ophou:  Sal die gelowiges ‘n impak op die wêreld kan maak?

Ons glo dat ons geroep is met ’n bepaalde doel.  Ons gaan bietjie verder hieroor nadink.

Lees eers die teks.

Ek het ’n vermoede dat daar baie mense is wat van biltong hou.

My seun bou vir hom ’n spesiale biltongkas, kompleet met waaiers en fyn sifdraad om daardie stukke biltong netjies en volgens ’n eie unieke smaak droog te maak.

Eintlik het dit agv sy prys ’n baie luukse delikatesse geword.

Met ’n stukkie biltong en ’n glasie lekker wyn onder ’n koelteboom is die wêreld nie te sleg nie.

As ons gesprek oor die droogte en die politiek te morbied geraak het, dan het my oom altyd gesê:

“Nee, man, kom ons praat oor mooi meisies en biltong.”

Maar dit klink ook vir my al te veel na volstruispolitie.

Kom ons wees nou sommer net gou met mekaar eerlik:

Die wêreld is nie juis so ’n mooi romantiese en lekker plek nie.

Lees maar net enige koerant.

As jy een van die min bevoorregtes is om vanaand ’n dak oor jou kop te hê, nie die week deel van ’n staking was nie, nie in ’n ongeluk was nie, as dit in jou omgewing weer ’n keer gereën het, nie deel was van ’n trane-situasie nie en iemand naby jou nie ernstig siek is nie, as jy ’n motor en ’n badkamer met water het, as jy ’n yskassie met kos het tot oormôre, dan is jy verseker baie bevoorreg….

Dit is nie hoe die wêreld oor die algemeen lyk nie.

Hierdie wêreld is vol flenterstukke en trane en teleurstellings.

Miskien kan ons sê dit is maar ’n vrot en donker wêreld.   (Jy sal die woordkeuse netnou verstaan).

Wat die wêreld nodig het is liefde en hoop.

Dit is wat Jesus met sy bediening vir die wêreld wil gee.

Die probleem is die kanale waardeur hierdie liefde en hoop moet vloei.

Daardie kanale is ek en jy as gelowiges.

En dit kan wees dat hierdie kanale nie funksioneer soos dit moet nie.

Dit gaan soos die opgaardam wat vir Bloemfontein se noordelike voorstede water behoort te gee, maar die sluise is toe mos verstop!!

 

Jesus gebruik hier twee baie ryke beelde om te verduidelik wat ons roeping as gelowiges in hierdie hartseer wêreld is:        ἅλας  en φῶς.  Sout en lig:

“Julle is die sout vir die aarde.”

“Julle is die lig vir die wêreld.”

Die tweede beeld van die lig mag vir ons meer algemeen bekend en verstaanbaar wees.

Ons kom later daarheen terug omdat daar ’n belangrike moment vir die verkondiging by kom.

 Kom ons staan meer stil by die eerste beeld:

Die rabbi’s van destyds het die metafoor van die sout dikwels gebruik om die nuttigheid van die Wet aan te dui.

Daarom sou hulle sê dat die Tora is soos sout.

Maar nêrens anders is mense ooit met die metafoor beskryf nie.

“Julle is die sout vir die aarde. Maar as sout verslaan het, hoe kry ‘n mens dit weer sout? Dit is niks meer werd nie. Dit word buitekant weggegooi, en die mense vertrap dit.”

Vir die ou Jood was sout nogal ‘n baie kosbare kommoditeit.

Op meer maniere was dit van waarde.   En juis daarom gebruik Jesus hierdie beeld.

1.  Eerstens was sout simbool van reinheid. 

Die glinsterende witheid van sout het die konnotasie maklik gemaak.

Die Romeine het gesê dat sout die reinste ding op aarde is, omdat dit afkomstig is van die reinste twee dinge, nl son en see….

Daarom was sout self ook van die mees antieke offers aan die gode.

Ook die Joodse offers is meestal met sout gebring.

As die gelowige dan sout van die aarde moet wees, dan moet hy/sy voorbeeld van reinheid wees.

Een van die karakteristieke van ons tyd is standaarde wat verlaag …. standaarde van eerlikheid, hardwerkendheid, integriteit, moraliteit…

Om sout te wees is dus om ook, soos Jakobus dit noem “jou skoon te hou van die besmetting van hierdie wêreld” (Jak 1:27).

So leef jy nie net eties rein in jouself twv jou gewete voor God nie.

Jy stel ook ‘n voorbeeld en word ‘n rolmodel vir ander.  Dus, nie stouterig nie, maar souterig.

 

2.   Maar sout was ook bekend as preserveermiddel.

Dit is waar biltong vandaan kom.  Geen rugfillet sal in ons bedompige hitte hou as dit nie deeglik gesout word en gehang word om droog te word nie.

Sonder yskaste en sonder biltong, sou die Voortrekkers dit nie oor die Oranjerivier gemaak het nie.

‘n Ou Griekse wysgeer het gesê:  “Vleis is deel van ‘n dooie liggaam en as hy aan homself oorgelaat word, dan gaan hy sleg word” – vrot word!

Die gemeenskap is van nature op ‘n baan van verrotting as daar nie preserveermiddels is wat die verrotting keer nie.

Die Christen is veronderstel om so ‘n antiseptiese invloed op die gemeenskap te hê.

Ons weet daar is mense wat dit vir jou moeilik maak om goed te wees as jy in hul geselskap is.

Maar daar is ook mense wat die vir jou maklik maak om goed te wees as jy in hul geselskap is.

Ons as dissipels van Christus is die sout wat moet help dat die gemeenskap nie verder

verrot nie.  Maak dit vir mense maklik …

Nie om grootdoenerig te wees nie, maar soos sout wat eintlik onopsigtelik wegraak, oplos  en intrek in die vleis …. en daar stilweg die preserveerwerk doen.

 

3.   Sout is natuurlik die meeste bekend daarvoor dat dit smaak gee.

Kos sonder sout is meestal heel onsmaaklik.

Die Christen is vir die lewe wat sout vir die kos is.

Een van ons student, HJ, is Woensdag in ‘n ongeluk wat hom baie ontstel.

Hy vertel my hoe Elandré kom help. Jana weer, neem hom huis te en gee vir hom kos.  Sy oom kom haal hom en laat hom by hulle oorslaap.

Dit is optrede wat die wêreld mooi en smaaklik maak.   Dit inspireer.

Dit is soos die Lesotho-uitreik waarvan Wynand Viljoen ons vertel.

Die gelowige skuld die wêreld ‘n stukkie van die hemelse vreugde waaraan hy kon deel kry.

 

‘n Moeilike opmerking is die een waar Jesus sê:

“Julle is die sout vir die aarde. Maar as sout verslaan het, hoe kry ‘n mens dit weer sout? Dit is niks meer werd nie. Dit word buitekant weggegooi, en die mense vertrap dit.”

Chemies gesproke kan sout nie regtig sy soutkwaliteit verloor nie.

Hoe moet ons dit dan verstaan?

Twee moontlikhede:

Die Palestina-sout (veral die Dooie See se sout) was maar ‘n mengsel van klomp chemikalieë.

In so ‘n mengsel kan die soutgehalte maklik verdwyn en dan is die mengsel onbruikbaar.

‘n Ander verklaringsmoontlikheid word deur F Newton aangebied:

Sout is in Palestina gebruik om die buite-oonde te isoleer sodat hul nie hul hitte so maklik verloor nie.  Blootgestel aan die intense vuur, verloor sout egter gou sy soutgehalte.

Wanneer hierdie sout uit die bakoonde vervang moet word, is daar geen doel meer voor behalwe om dit op die voetpad te gooi nie.

Die punt wat Jesus maak is:     Onbruikbaarheid bring dikwels ongeluk/ramp!   As ‘n Christen nie aan sy roeping beantwoord nie, dan is ‘n ramp die voorland.

As ek en jy nie in SA ons Goddelike roeping uitleef nie, dan kan ons verwag dat hierdie land wat alreeds so baie vrot kolle het, nog meer meer in wanhoop en chaos gaan verval.

Dit hang dus  van ons af wat in SA en rondom ons gaan gebeur.

 

Kyk, Jesus sê nie jy moet sout wees nie.  Hy sê nie jy moet sout word nie.  Jesus sê jy is alreeds sout vir die aarde!

Wees net wat geloof alreeds van jou gemaak het.

 

Die tweede beeld van die lamp dra eintlik dieselfde boodskap:

Skyn in die donker in dat daar lig, hoop, visie …. minder vrees en onsekerheid kan kom.

Moenie bang wees om op die lampstaander en in die openbaar jou lig te laat skyn nie.

Dit is jou roeping!   Trouens, dit is jou opdrag in die bevelsvorm!

Grieks vir “laat skyn is” λάμπω / “lampo”.

Eintlik is dit  nou ook nie jy wat moet lig maak nie.

Jesus het self getuig:  “Ek is die lig vir die wêreld”.

Ons roeping is dieselfde as die van die maan.  Hy het nie sy eie lig nie.   Hy skyn in die donkerte met die lig van die son.

En allermins is die lamp bedoel om onder ‘n emmer weggesteek te word.

Dit sal ook ‘n hele klomp rampe veroorsaak!!

 

Ek  sluit:

Nou weet jy wat jou roeping is in hierdie donker en verrottende wêreld…

En natuurlik is Jesus lig vir hierdie wëreld.

Hy wil graag sien dat daar lig is en dat daar heelheid en vrede kom.

Maar tog is ons roeping nie net daarop afgestem om die wêreld ‘n mooier en beter plek te maak nie.

“Laat julle lig so voor die mense skyn, dat hulle julle goeie werke kan sien en julle Vader wat in die hemel is, verheerlik.”

Ten diepste gaan dit om God se verheerliking.

Dit is wonderlik om met jou publieke bediening ‘n impak op die gemeenskap te maak.

Maar dit gaan nie oor jou wat applous moet kry nie.

Dit gaan oor God wat verheerlik moet word.

In jou goeie leefstyl van soutlikheid en ligtelikheid gaan mense vir God raaksien en vir Hom die eer gee.

Dit is eintlik jou hoogste reping.

God moet in die kollig verheerlik word.

“Julle is die lig vir die wêreld. ‘n Stad wat op ‘n berg lê, kan nie weggesteek word nie; ook steek ‘n mens nie ‘n lamp op en sit dit onder ‘n emmer nie maar op ‘n lampstaander, en dit gee lig vir almal in die huis.”

“Laat julle lig so voor die mense skyn, dat hulle julle goeie werke kan sien en julle Vader wat in die hemel is, verheerlik.”

Amen

 

Prediker:  Ds Retief Botha.     Vir enige reaksie, e-pos gerus na rrbotha@hotmail.com.