Wolf in skaapsklereVandag praat die Here met ons oor ‘n baie slegte tema: skynheiligheid!

Skynheiligheid is presies dit wat die Afrikaanse vertaling mooi sê:

geveinsde, aangeplakte, onegte, skyn-“heiligheid”.

Dit is ‘n vroomheid met ‘n masker wat die onegtheid probeer wegsteek.

Wat is die grootste oorsaak dat mense van die kerk vervreemd raak? Waarom sê mense vir die kerk vaarwel?

Eergister was Hervormingsdag, 31 Oktober. Dit is die kerklike fees wat gevier word in die Gereformeerde Christelike tradisie wat aansluit by die groot geestelike hervorming van die 16de eeu.

Op 31 Okt 1517 het Martin Luther 95 geloofstellings teen die deur van Wittenberg se kerk vasgekap.

Dit was ‘n keerpunt in die Christelike kerk wat tot op daardie stadium ‘n eenvormige tradisie binne die Rooms Katolieke kerk gehad het.

Maar daardie tradisie het mettertyd verword in ‘n baie egoïstiese mensgesentreerde godsdiens met ‘n veelheid van dwaalleringe en dwaalpraktyke.

Luther se 95 stellings was ‘n reaksie daarop.

Daarmee het hy die kerk uitgedaag om te hervorm tot die waarheid en opregte

vroomheid voor God.

As ons nou die verhaal van Mat 23 lees, dan sien ons dat die Here Jesus ‘n soortgelyke situasie moes aanspreek.

En miskien sit ons vandag in dieselfde tipe situasie – ‘n situasie wat roep om eerlike selfondersoek en ‘n terugkeer na ‘n opregte vroomheid.

 

Die teks vertel ‘n verhaal van hoe Jesus die Fariseërs en skrifgeleerdes (die kerkleiers) uitdaag in ‘n robuuste debat.

Hy spaar nie hulle gevoelens.

Sy kritiek op hul houding en leefstyl is vlymskerp.

Dit kloof deur hul oppervlakkige skynheiligheid.

Hoe spreek Jesus hulle aan?

As dit in ons dag was, sou hulle Hom aangekla het vir naamskending.

 

 Die vraag is of die kritiek geregverdig was?

Hier gaan ons ook sien hoe lyk skynheiligheid regtig.

 

Hierdie kerkleiers het die gesag gehad om die wet uit te lê.

Letterlik staan daar dat hulle “op die stoel van Moses” gesit het.

Hulle staan in Moses se tradisie om die wet te vertolk en te verduidelik.

In die praktyk het hulle dit egter nie net uitgelê nie, maar dit ook moeiliker gemaak. Vreemd genoeg verwag Jesus van die volk om al daardie leiding te volg.

“Julle moet alles doen en onderhou wat hulle vir julle sê, maar hulle voorbeeld moet julle nie navolg nie, want hulle doen self nie wat hulle sê nie.” (:3)

Dit is die eerste deel van hul onderrok wat uithang.

“Alles wat hulle doen, doen hulle net om deur mense gesien te word. Hulle maak die gebedsband om hulle voorkop breed, en die tossels aan hulle klere groot.”

Dit gaan oor uiterlike vroomheid. Hulle dra die regte klere en doen dit op ‘n oormatige wyse.In die dosies was dan kort gedeeltes van die Tora/Wet (kerngedeeltes uit Eksodus en Deuteronomium.)Ook die tosseltjies aan die hoeke van die klere moes aan die Wet herinner.  Ironies was die kleur swart. Geen wonder dat daar spottenderwys na die ” pikkewynspan” verwys is nie!Hierdie togas se oorsprong is waarskynlik uit die akademiese universiteite van Europa oorgeneem.   Hulle beïdruk ons regtig daarmee.

Jesus sê: “Hulle hou van die ereplekke by die feesmaaltye, en van die voorste

plekke in die sinagoges en om op straat deur die mense begroet … te word.” (:5-7)

Nou wonder ek watter rol die teks speel in kerkgangers se voorkeur om liewer die heel agterse bank van die kerk te verkies? Is julle bang om voor te sit en as Fariseërs bestemel te word?

(Of miskien vry en slaap die agterste banke in die kerk die lekkerste!! En dis nie

mooi as julle nou omkyk nie. Selfs die ouens in die agterste bank kyk nou om!)

Hulle hou dus van die aandag en erkenning.

En so het hulle godsdiens toe nie Godsdiens geword nie maar selfdiens

twv erkenning en eie eer.

Die behoefte aan en die sug na erkenning en eie eer is een van die sluuste strategieë van die bose.

Dit is waarom hulle ook oral in die voorste sitplekke opgemerk is:

“Vername mense!”

Arrogante mense!!

Die derde fasset van hul skynheiligheid het geblyk in hul sug na besondere erename:   “Rabbi” – vir die leermeesters.     “Leiers” – vir die mense wat op een of ander wyse leiding sou gee (die detail van sulke leierskap is hier bietjie onseker.)En nou dink ek aan die vreemde benaming wat ons as predikante in die kerk gekry het: dominee!En eintlik hou ons heimlik daarvan as dit met ‘n hoofletter gespel word!Dit is hoe slu skynheiligheid en hoogmoed in die kerk kan insluip.’n Vierde perspektief: Vers 28 vertel dit vanuit die die hoek van die beeld van witgeverfde grafte:Die Grieks is ὑποκρίσεως, (hipokriseos). Jy hoor daarin die Engelse hypocrisy, skynheiligheid.   Die onegte uiterlike vertoon.

Nou sou ons vra: Hoe moet ons vroomheid dan vandag lyk?

                         Hoe moet ons leef om nie skynheilig te wees nie?

Ons kry vier riglyne:

Dan is ons dissipels van Jesus Christus.

Jesus keer dit om: die egte vroomheid is om God se mense so kosbaar te ag as wat Hy self dit doen.

Hulle beskou hulself in elk geval as ‘n klein godjies en die res van die mense is hul dienaars.

En hierdie genade moet aan mense bedien word.

Vers 23 gee die volgende 3 riglyne vir opregte vroomheid:

“Julle gee tiendes van kruisement, anys en koljander, maar wat volgens die wet van God die swaarste weeg, laat julle na: geregtigheid, barmhartigheid en betroubaarheid.

         Juis hierdie dinge moet ‘n mens doen en die ander nie nalaat nie.”

Hierdie drie sake het ook alles te make met die manier waarop ons tussen ander mense leef:

Wanneer ons dit regkry om so in opregtheid saam met mense te leef, dan sal ons nie vir ander ‘n struikelblok van skynheiligheid word nie.

Vers 14 bevestig juis hierdie gevaar dat ons met ons aangeplakte skynheiligheid vir ander mense ‘n struikelblok kan word:

““Ellende wag vir julle, skrifgeleerdes en Fariseërs, huigelaars! Julle sluit die deur van die koninkryk in die mense se gesig toe. Julle gaan self nie in nie, en julle verhinder dié wat wel wil ingaan.”

Met ‘n skynheilige lewe sit jy mense so af dat hulle liewer van die kerk af wegloop.

Jy raak ‘n struikelblok vir ander.

Jou lewe trek dan allermins mense na die kerk/ na God toe aan.

Sluit:

Die probleem is dat ons van nature so selfgesentreerd en skynheilig optree.

As God nie deur Jesus en die Heilige Gees vir ons kom verander nie, dan sal ons met daardie vieslikheid bly leef.

Dan gaan ons mense bly afskrik en bly vervreem van die kerk en sy God.

Want sien, mense dink ongelukkig dat God soos die gelowiges is.

Mense se prentjie van God word gevorm deur dit wat hulle raaksien in die “kerkmense”.

Daarom is dit nodig om tot bekering te kom.

Daarom moet die Heilige Gees ons kom nuut maak.

Hy moet ‘n nuwe hervorming in elkeen van ons kom doen.

Dan sal ons soos Jesus begin optree….

Besig om ander te bedien.

Om regverdig teenoor ander op te tree.

Om ander met genade te versorg.

Om getrou te wees jeens elkeen met wie jy in aanraking kom.

So alleen word ons die advertensieborde na die wonderlikste God van liefde en genade.

Wanneer mense/ons broers met ons in aanraking kom, moet hulle juis sê:

“Hier is iets moois in hierdie mense!”

“Ons moet die geheim/God agter hierdie mense leer ken!”

So word opregte vroomheid die rede vir mense om God nie vaarwel te sê nie,

maar om God juis nog ‘n kans in hul lewens te gee!”

 

Amen

Prediker: Ds Retief Botha.     Vir enige reaksie, e-pos gerus na rrbotha@hotmail.com.