Josef Tema: Onreg, geweld en trauma … maar God!

Gen 37 begin op ‘n baie interessante manier deur te sê “Hier volg die familiegeskiedenis van Jakob.  Josef was nog jonk, sewentien, toe hy kleinvee opgepas het saam met sy broers…”

‘n Familiegeskiedenis is baie belangrik. Dit vertel van die groot lyne en gebeurtenisse wat ‘n familie se geskiedenis stempel. En elkeen van ons sou wou hê dat ons familiegeskiedenis verhale sou wees van integriteit, geloof, voorspoed en dat ons familie die samelewing positief beïnvloed het.

Jakob, die stamvader, se familiegeskiedenis word vreemd verhaal.

Dit vertel van broers wat die irriterende laatlammetjie, pa se oogappel, so haat dat hulle hom wil doodmaak. Uiteindelik land hy in ‘n droeë put. Hy word aan handelaars op die roete na egipte verkoop en daar word hy vir ‘n bietjie wins aan Generaal Potifar verkoop.

Gruwelike onreg!

Die volgende perikoop vertel van sy seun Juda wie se seun, Er, sterf – skuins na sy troue met Tamar. ‘n Verhaal van onreg en bloedskande ontvou en loop daarop uit dat skoonpa Juda met Tamar gemeenskap het omdat hy haar langs die pad aansien vir ‘n prostituut.

Ons sou kon vra: Wat se familiegeskiedenis is dit?

Skandes en onreg tipeer die verhaal waarop die nageslag trots behoort te wees.

En ek wonder hoe gaan jou en my familieverhaal ontvou.

En ons besef maar weer ons broosheid en foute.

En ons hoop maar dat God in Sy genade, ons skandes ten spyt, ons foute ten goede kan laat meewerk.

 

En dit is die een groot ding wat hier gebeur.

God neem die onreg en skandes van mense op in ‘n plan van genade en verlossing.

Dit is die eerste ding wat ons hier van God leer.

Ons noem hierdie Sondag die Sondag van Wie is God?

En vanoggend het ons in Moses se geskiedenis by die brandende bos so baie van God geleer. “Ek is wat Ek is.” Die Lewende, Teenwoordige en terselfdertyd ook die Misterie.

 

Vandag se verhaal vertel die verhaal wat verduidelik hoe het Israel in Egipte beland dat Moses hulle weer daar moes uitlei.

Hierdie is ‘n verhaal van onreg. Baie daarvan.

Josef se verhaal vertel dat God nooit onkant gevang deur onreg en sondes nie.

God wil die goeie en Hy buig ons verleenthede kreatief om ten goede.

Sodat God se plan van oorlewing en verlossing uitgevoer kon word.

So beland Josef nou in Egipte. Hy word aan Potifar verkoop. Potifar vertrou hom uiteindelik soveel dat hy die hele huishouding en alle batebestuur vir Josef oorgee.

Maar toe raak Josef mooi vir Potifar se vrou.

Want Generaal Potifar is met sy manskappe uit op militêre maneuvers.

En Mev Potifar lê by hom aan. Sy nooi hom vir seks.

Ons noem dit ‘n versoeking.

As hy dit afwys, dan raak sy meer subtiel en nooi hom net om “by haar te kom lê”.

Maar hy is ‘n man van integriteit.

Wat doen hy?

 

Ek speel vir julle die grootste treffer van Kenny Rogers, The Gambler.

Dit is ‘n lied waarin ‘n dobbelaar vir hom wyse raad gee.

Kyk of julle die verband met Josef se verhaal kan raaksien….

Hier is die refrein:

“You got to know when to hold ‘em

Know when to fold ‘em

Know when to walk away and know when to run

You never count your money when you’re sittin’ at the table

There’s time enough for countin’ when the dealings done.

As versoekings kom, hardloop weg!

Know when to run…!

Sonde bring die dood!

Moenie moeilikheid soek nie! Al is dit ook hoe verleidelik.

 

Die drie groot versoekings van die lewe is seks, geld en mag. Oppas vir hulle!

Al drie is eintlik hier in die verhaal ter sprake.

 

Maar Josef is ‘n man van integriteit en hy vlug doelbewus weg.

Wat het gemaak dat hy kon vlug vir die sappigste versoeking?

Die feit dat hy bewus was van God.

En hy het respek vir God gehad.

Sy verweer teen Mev Potifar is veelseggend:

“Meneer het niks van my teruggehou nie, behalwe vir u, want u is sy vrou. Hoe kan ek so ‘n verkeerde ding doen? Ek sal mos teen God sondig!”

 

Maar ek wil nie by die versoeking stilstaan nie.

Hier is ‘n groter lyn wat deur die verhaal loop.

Die refrein in die verhaal is:

“Die Here was by Josef.”   (Verse 2, 3, 21 en 23)

As ons vandag ons af-vra “Wie is God?”,

dan vertel hierdie verhaal vir ons dat God by ons teenwoordig is.

Die Immanuel-teenwoordigheid is nie aan ons onbekend nie.

Met die skepping reeds lees ons van God se Gees wat oor die waters sweef.

Ek noem dit die Teologie van die Presensie. God is hier by ons.

Hy is die Groot Teenwoordige. Welliswaar, soos by Moses, ook die Misterie, maar hier weereens geopenbaar as “God wat is”.

Waarom sou dit vir Josef belangrik wees?

Kan jy jou ‘n groter onreg voorstel as wat aan Josef gepleeg is?

‘n Komplot om hom dood te maak.

Hy word in die put gegooi.

Hy word verkoop.

Weggevoer van sy tuisland en familie.

Tot sy pa word gelos om lewenslank oor hom te treur terwyl die broers die onreg dig geheim hou.

Hy staan uiteindelik met boeie en wag vir ‘n nuwe baas waarby sy nuwe status as slaaf pas.

Dan kom die versoeking en sy wegvlug.

Maar Mev Potifar se eer is gekrenk.

Sy neem wraak. Hy word summier in die tronk gegooi. Letterlik die “ronde huis”, seker ‘n ou kasteel vir ‘n tronk. Geen prokureur en blykbaar geen verhoor.

Geen appél na ‘n hoër hof of hersiening van sy vonnis.

 

Sien die onreg: ‘n put, ‘n slawemark, ‘n tronk!

Ek weet van baie mense aan wie onreg ook gruwelik gepleeg word.

En jy word uitgelewer aan mense wat te veel mag oor jou en jou lewe het.

En jy kla: “Dit is nie regverdig nie!

En jy vra: “Waar is God?”

“Waar is God in my trauma?

Waarom tree God nie op nie?”

En so sou jou wanhoop kon groei.

Maar dan wil ek hê jy moet die refrein mooi hoor:

“Die Here was by Josef.” (by herhaling…!)

En dit maak dat Josef ook God se seën ondervind.

God se teenwoordigheid in jou onreg en in jou moedeloosheid maak dat jy weer moed skep.

Maar jy skep meer as moed.

Jy skep God se seën.

Nee, God stort sy seën oor jou uit soos Josef ook ervaar het.

Hy word geseën in Potifar se huis.

Hy word geseën in die tronk.

Uiteindelik word hy die een wat Egipte seën met voorraadskure om te oorleef as die

Farao hom aanstel as sy eerste minister.

Waar God is, daar word geseën. Dit is wie God is. Sy karakter is seënende liefde – en Hy deel dit uit!

Terwyl Josef daar in die tronk was, was die Here by hom, en Hy het Josef sy troue liefde laat ondervind, sodat die tronkbewaarder hom goedgesind geword het.”

God se troue liefde was blykbaar nie vir Josef ‘n vae geloofswerklikheid nie. Hy het dit “ondervind.” Mens kry die indruk dat hy diep bewus was van die Here se teenwoordigheid en die Here se troue liefde.

En wanneer ‘n mens so ‘n sekuriteit by en in jou het, dan maak dit jou minder paniekerig.

Dan kan jy vir jou omgewing, al is dit so onregverdig en traumaties, iets begin beteken.

Dit gebeur in Potifar se huis.

Dit gebeur in die tronk.

Dit gebeur in die staatsadministrasie.

Oral gee die Here vir hom geleenthede vir verantwoordelikheid.

En oral word hy tot seën.

Plekke van onreg kan dus ook die ruimtes word van waaruit jy ander kan begin bedien en seën – want God is seënend by jou teenwoordig.

 

Ek sluit.

Daar is ‘n laaste wonderlike ding wat ons van God leer in die verhaal:

God werk met ‘n plan!

Waarom moes Josef Egipte toe gaan?

Hy moes Egipte toe gaan omdat ‘n afgryslike hongersnood op pad was.

En Josef moes die redder wees vir Egipte en vir sy eie mense wat uit Palestina daarheen moes vlug vir kos.

God werk met ‘n groter plan.

Jy ken waarskynlik nog nie die detail van God se plan vir jou nie.

Maar jy kan God daarvoor vertrou.

Sy verhaal met jou en jou familie is groter as julle sondes en verleenthede.

Sy verhaal en plan met jou is baie groter as jou onreg en jou traumas.

Jy is op een of ander manier deel van God se plan van redding en hoop.

Dit is die God wat by Josef was.

Dit is ook die God wat by jou is.

 

Amen

 

Vir enige reaksie, e-pos gerus na rrbotha@hotmail.com.

Prediker: Ds Retief Botha.